MERHAMET SAPMASI
Mehmet Altuntaş
Merhamet konusunda galiba kavramları birbirine karıştırıyoruz. Merhamet, her canlıya karşı sorumluluk duymak, onun yaşamına saygı göstermek ve imkânlar ölçüsünde koruyup gözetmektir. Ancak merhametin de bir sınırı, bir ölçüsü ve her şeyden önce bir sorumluluk boyutu vardır.
Yoksul bir çocuğa, yere düşmüş bir insana merhamet ederiz. Karınca yuvalarını koruruz. Kirpi yavrusuna, yoldan geçen kaplumbağaya, ormanda annesini kaybetmiş ceylan yavrusuna, kanadı kırılmış leyleğe şefkat gösteririz. Bunların hepsi insani ve vicdani davranışlardır.
Peki, insanlara saldıran, çocukları ve yaşlıları parçalayan, insanların hayatını tehdit eden başıboş köpekleri merhamet adına sokaklarda beslemeye, çoğalmalarına zemin hazırlamaya ne diyeceğiz?
Bunun adı merhamet değildir. Bu, merhametin amacından uzaklaştırılması, bir başka ifadeyle merhamet sapmasıdır.
Çünkü merhamet, bir canlının yaşama hakkını savunurken başka insanların yaşam hakkını tehlikeye atmayı gerektirmez. İnsanların can güvenliğine zarar veren hiçbir davranış, merhamet söylemiyle meşrulaştırılamaz.
Merhametin merkezinde insan da vardır
Peygamber Efendimizin hayvanlara gösterdiği şefkat ve merhamet konusunda pek çok örnek vardır. Susuz bir köpeğe su veren kişinin bağışlanmasını, bir kediyi aç ve susuz bırakarak ölümüne sebep olan kadının ise cezalandırılmasını anlatan hadisler, hayvanlara karşı sorumluluğumuzu açıkça ortaya koyar.
Ancak bu örneklerden hareketle insanın can güvenliğini ikinci plana atamayız. Hayvanlara şefkat göstermek başka, insanlara zarar veren başıboş hayvanların sokaklarda kontrolsüz biçimde yaşamasını savunmak başkadır.
Hz. Peygamber döneminde de köpeklerle ilgili düzenlemeler yapılmış; av, tarım ve sürü koruma gibi ihtiyaçlar dikkate alınarak istisnalar tanınmıştır. Bu konudaki rivayetleri kendi tarihî ve dinî bağlamında değerlendirmek gerekir. Buradan çıkarılacak temel sonuç, hayvanlara yönelik şefkatin insan hayatını koruma sorumluluğuyla birlikte düşünülmesi gerektiğidir.
Peygamberimiz bir kediye, bir kuşa, yavrusunu kaybetmiş bir hayvana da merhamet gösterilmesini öğretmiştir. Fakat merhamet anlayışını insanın can güvenliğini yok sayan bir noktaya taşımamıştır.
Merhamet, sorumsuzluğun bahanesi olamaz
Bugün bazıları başıboş köpekleri beslemeyi, sokaklarda yaşamalarını desteklemeyi ve çoğalmalarına göz yummayı merhamet olarak sunuyor. Oysa bir hayvanı kontrolsüz biçimde sokakta beslemek, onun güvenliğini de insanların güvenliğini de garanti altına almaz.
Asıl merhamet, hayvanların da insanların da güvenliğini sağlayacak bir düzen kurmaktır. Köpeklerin sorumluluğunu üstlenmek, onları uygun koşullarda barındırmak ve başıboşluğu ortadan kaldırmak gerekir.
Bir çocuğun parka korkmadan gidebilmesi, yaşlı bir insanın sokakta yürürken saldırıya uğrama endişesi taşımaması, insanların yaşam hakkının korunması da merhametin bir gereğidir.
Yani artık daha ne söyleyebiliriz bilemiyorum. Ancak şunu unutmayalım ki; merhamet, sadece hayvanlara karşı hissedilen bir duygu değildir. İnsana, topluma ve bütün canlılara karşı sorumluluk taşımaktır.
İnsana zarar veren bir durumu merhamet adına savunmak, merhamet değil; merhametin istismar edilmesidir. Yani merhamet sapmasıdır.
Tartışmaya Katıl (0)
Tartışmaya katılmak için giriş yapmanız gerekiyor.
Giriş YapHenüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın!