Karşılıklı Vur-kaç Sarmalında Beşinci Yıl: Ukrayna-Rusya Savaşı’nda Son Durum

Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin beşinci yılında savaş, ne cephede ne de diplomasi masasında çözüm bulmuş değil. Son haftalarda Karadeniz limanlarına yönelik yoğun Rus saldırıları ile Ukrayna’nın Rusya içlerine uzanan insansız hava aracı operasyonları, çatışmanın giderek derinleşen bir “yıpratma savaşına” dönüştüğünü gösteriyor.

Cephe Hattı: Yıpratma Savaşının Nabzı

Temmuz 2026 itibarıyla cephe hattında hareketlilik tüm hızıyla sürüyor. Ukrayna Genelkurmayı’nın verilerine göre 17 Temmuz’da 276, 16 Temmuz’da ise 249 çatışma yaşandı. En yoğun çatışmalar Pokrovsk, Sloviansk ve Kostiantynivka bölgelerinde gerçekleşirken, Rus kuvvetleri özellikle Pokrovsk ve Huliaipole yönlerinde baskısını artırıyor.

Rus ordusu son 24 saatte dört füze, 93 hava saldırısı ve 265 güdümlü bomba kullanırken, 10.252 kamikaze İHA ile Ukrayna mevzilerini vurdu. Buna karşılık Ukrayna Hava Kuvvetleri, füze birlikleri ve topçusu, 20 ayrı noktada Rus personel yoğunluğunu hedef aldı, üç topçu sistemi ve beş İHA komuta merkezini imha etti.

Stratejik açıdan dikkat çekici bir gelişme ise Ukrayna Kara Kuvvetleri Komutanı Oleksandr Sırski’nin değerlendirmesinde saklı: Ukrayna’nın aktif savunma operasyonları, 2026’nın ilk yarısında Rusya’nın toprak kazanım hızını yarı yarıya düşürdü. Sırski, “Rus ordusu neredeyse iki kat personel ve teçhizat avantajına sahip olmasına rağmen, büyük ölçekli taarruz hedeflerinin hiçbirine ulaşamadı” dedi. Buna karşın Sırski, “Savaşta dönüm noktası hâlâ uzakta” uyarısını da ihmal etmedi.

Amerikan Savaş Araştırmaları Enstitüsü (ISW) ise Rus kuvvetlerinin Temmuz 2026’da günlük ortalama 1,6 kilometrekare toprak kaybettiğini gözlemlediğini ve anlamlı ilerleme sağlamakta zorlanacağını öngörüyor. Rusya Savunma Bakanlığı’nın motosiklet, ATV ve İHA gibi küçük motorlu araçlara öncelik vererek “yavaş, öğütücü ilerlemeyi” tercih etmesi de bu tabloyu destekliyor.

Karadeniz Cephesi: Tahıl Koridoru Yeniden Vuruldu

Savaşın en kritik ekonomik ve lojistik cephelerinden biri Karadeniz’de yaşanıyor. Rusya, Ukrayna’nın hayati ticaret yollarına yönelik baskısını son haftalarda ciddi şekilde artırdı.

17 Temmuz’da Rus insansız hava aracı saldırıları, Odesa ve Mıkolayiv limanlarını hedef aldı. Odesa’daki bir konut binasına düzenlenen füze saldırısında biri parkta çocuklarıyla yürüyen bir kadın olmak üzere iki kişi hayatını kaybetti. Mıkolayiv limanında ise yabancı bandıralı bir sivil gemide iki Ukraynalı mürettebat öldü, üç gemi hasar gördü. Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların “Ukrayna ordusuna askeri yük taşıyan limanları” hedef aldığını savundu.

Ukrayna Deniz Limanları Otoritesi’ne göre Temmuz ayı içinde Rus saldırılarında 11 kişi (liman çalışanları ve yabancı mürettebat dahil) öldü. Saldırılar tahıl sevkiyatlarında kısmi duruşa ve liman terminallerinde alımın neredeyse tamamen durmasına yol açtı.

Ukrayna ise Karadeniz’de misilleme saldırılarını sürdürüyor. Ukrayna İnsansız Sistemler Kuvvetleri Komutanı Robert Brovdi, 17 Temmuz’da 12 Rus gemisinin daha vurulduğunu, böylece temmuz ayında Azak Denizi ve Karadeniz’de vurulan toplam Rus gemisi sayısının 159’a ulaştığını açıkladı. BBC’nin aktardığına göre Ukrayna, Kırım’a kara koridorunun yanı sıra deniz ikmal yollarını da hedef alarak Kremlin üzerindeki baskıyı artırmaya çalışıyor.

Derin Vuruş Savaşı: İHA’lar Rusya’nın Kalbinde

Belki de savaşın en dönüştürücü boyutu, Ukrayna’nın Rusya içlerine uzanan uzun menzilli saldırı kabiliyeti. 18 Temmuz gecesi Ukrayna, Moskova Oblastı’na yönelik geniş çaplı bir İHA operasyonu düzenledi.

Rus yetkililere göre Moskova’ya doğru 370’ten fazla Ukrayna İHA’sı gönderildi, 64’ü başkente yaklaşırken düşürüldü. Sosyal medyaya yansıyan görüntüler, Noginsk kentindeki bir petrol deposundan ve Elektrostal kentindeki Wildberries e-ticaret devine ait bir depodan yükselen yoğun dumanı gösteriyor. Daha önceki saatlerde ise Tambov Oblastı’ndaki Kotovsk kasabasında bir Wildberries deposu hedef alındı. Tambov Valisi’ne göre saldırıda yedi kişi öldü, 25 kişi yaralandı. Rusya Savunma Bakanlığı toplamda 379 Ukrayna İHA’sının düşürüldüğünü iddia etti.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, daha önce yaptığı açıklamada “muharebeyi Rusya topraklarına geri götüreceklerini” vurgulamıştı. Ukrayna’nın uzun menzilli İHA kampanyası, Rus hava savunması, lojistik ve enerji altyapısını hedef alarak genişliyor. Ukrayna’nın ilk yarıdaki “Derin Vuruş” kampanyasında Rusya içinde 697 hedef vuruldu ve en az 6,1 milyar dolar doğrudan ve dolaylı ekonomik hasar oluşturuldu.

Diplomasi: Çözüm Ufukta Görünmüyor

Askeri gerilim tırmanırken diplomatik cephede de ilerleme sağlanabilmiş değil. 16 Temmuz’da Kremlin, Ukrayna ile barış görüşmelerinin yakın zamanda yeniden başlama ihtimalinin bulunmadığını, ancak diyaloğa açık olduklarını duyurdu.

Buna karşılık Ukrayna, Türkiye’de zirve düzeyinde görüşmelere hazır olduğunu bildirdi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise her iki tarafın da “psikolojik olarak ateşkese hazır” olduğunu değerlendirdi. Ancak bu iyimser yorumların somut bir karşılığı henüz bulunmuyor.

ABD’nin arabuluculuk çabaları ise İran ile yaşanan gerilim nedeniyle askıya alınmış durumda. NATO’nun 7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlediği zirvede Zelenski, müttefiklerden acil hava savunma sistemleri talep etti. Öte yandan Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Ukrayna’nın “İran çatışmasının Batı ülkelerini Ukrayna’ya tam destek vermekten alıkoymasından” endişe duyduğunu öne sürdü.

İnsani Kriz: Haziran En Kanlı Ay Oldu

Savaşın en ağır bedelini siviller ödemeye devam ediyor. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları İzleme Misyonu’na göre, Haziran 2026’da Ukrayna’da en az 293 sivil hayatını kaybetti, 1.990 kişi yaralandı — bu rakamlar Nisan 2022’den bu yana en yüksek aylık sivil kaybı olarak kaydedildi.

Temmuz’un ilk haftasında sadece Kiev’de 60 kişi yaşamını yitirdi. 1-2 Temmuz gecesi Kiev’e düzenlenen büyük saldırıda 31 kişi, 5-6 Temmuz saldırısında ise 19 kişi öldü. Ukrayna Hava Kuvvetleri verilerine göre Rusya, 2026’nın ilk yarısında 520’den fazla balistik füze fırlattı — bu, 2025’in aynı dönemine göre iki kattan fazla.

Ukrayna Dışişleri Bakanlığı’nın raporuna göre temmuz başından itibaren Rus saldırılarında en az 93 sivil öldü, 500’den fazla kişi yaralandı. Özellikle Dnipro, Harkiv, Herson, Sumı ve Zaporijjia gibi büyük kent merkezlerindeki çatışmaların yoğunluğu, insani yardım erişimini de zorlaştırıyor.

Ekonomik Boyut: Rusya’da Çöküş Emareleri

Savaşın Rus ekonomisi üzerindeki baskısı da giderek belirginleşiyor. Moskova Borsası Bileşik Endeksi (IMOEX), 16 Temmuz’da yüzde 4,24 düşerek Eylül 2022’den bu yana en sert günlük kaybını yaşadı ve 17 Temmuz’da 1.958 puana geriledi. Devlet kontrolündeki VTB Bank’ın hisseleri yüzde 6 düşerek tarihin en düşük seviyesi olan 57,8 rubleye (yaklaşık 0,74 dolar) indi.

Rusya Merkez Bankası’nın İş İklimi Göstergesi, Temmuz 2026’da eksi 3,6 puana gerileyerek Nisan 2022’den bu yana en düşük seviyeyi kaydetti. Ukrayna’nın Rus petrol altyapısına yönelik saldırıları, Kremlin üzerindeki baskıyı daha da artırıyor. Moskova Petrol Rafinerisi, Ukrayna İHA saldırılarında aldığı hasar nedeniyle bu yıl üretime yeniden başlayamayabilir. BBC’nin aktardığına göre Rusya genelinde yakıt kıtlığı yaygınlaşmış durumda ve benzin istasyonlarında uzun kuyruklar oluşuyor.

Ne zaman biter

Beşinci yılına giren savaş, ne askeri ne diplomatik ne de insani açıdan bir çözüm işareti veriyor. ISW’nin tespitiyle Rusya “hızlı, büyük ölçekli kazançlar” yerine “yavaş, öğütücü ilerlemeyi” tercih ederken, Ukrayna uzun menzilli İHA kabiliyetiyle savaşı Rusya içlerine taşıyor. Her iki taraf da ağır kayıplar veriyor — Sırski’nin verdiği bilgiye göre Rusya aylık ortalama 32.000 asker kaybediyor.

Diplomasi ise tıkanmış durumda. Ukrayna Türkiye’de zirve önerirken, Kremlin “yakın vadede müzakere ihtimali olmadığını” söylüyor. Bu arada siviller ölmeye, limanlar vurulmaya, ekonomiler kanamaya devam ediyor.

Savaşın ne zaman ve nasıl sona ereceğine dair net bir öngörü bulunmuyor. Ancak net olan şu: Temmuz 2026 itibarıyla Ukrayna-Rusya savaşı, bir “yıpratma savaşı” olarak derinleşerek devam ediyor — ve bedelini her gün daha fazla insan canıyla ödüyor